Author: Институт перевода Библии
Date: 2023-10-13T21:28:18.807304+00:00

Саҥа Кэс Тыл: Эфес христианнарыгар

Саҥа Кэс Тыл: Эфес христианнарыгар

1. Саҥа Кэс Тыл

1. Тыллары быһаарыы (Саҥа Кэс Тыл)

2. Карталар (Саҥа Кэс Тыл)

3. Библияҕа ахтыллар сирдэр-дойдулар фотографиялара

4. ЭРГЭ КЭС ТЫЛТАН ЦИТАТАЛАР ЫЙЫННЬЫКТАРА

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

Саҥа Кэс Тыл

Саҥа Кэс Тыл

1. Аан тыл

2. Библия кинигэлэрин кылгатыллыбыт ааттара

1. Эфес христианнарыгар

Библия тылбааһын Института

Москва, 2017

ISBN 978-5-93943-255-9 © Институт перевода Библии, 2008, 2017

Аан тыл

Аан тыл[1]

Бу Таҥара үөрэҕин Саҥа Кэс Тылын сахалыы кинигэтин тутан олорор үтүө дьоммун ис сүрэхпиттэн эҕэрдэлиибин!

Сахалар былыргы төрүттэрэ Тэнгри диэн биир Таҥара баарын билэллэр эбит. Онон нуучча дьоно 1632 сыллаахха кэлэн «Лена остуруогун», ол иһигэр чочуобунаны туппуттарыгар, кинилэр бэрт сотору сулууспаҕа сылдьар, сүрэхтэнэр, бэргэһэлэнэр буолбуттар. Холобур, Семен Дежнев 1640 сыллаахха Бороҕон сахатын кыыһын Абакайааданы бэргэһэлээбит. XVII үйэҕэ, 1663 сыллаахха Якутскай куоракка Спасскай манастыыр, 1708 сыллаахха Троицкай Собор тутуллубуттар, улуустар, нэһилиэктэр аайы чочуобуналар, Таҥара Дьиэлэрэ оҥоһуллубуттар. Холобур, 1700 сыллаахха Индигир өрүс үрдүгэр Зашиверскайга эриэккэстэй бэйэлээх Спасскай храм тутуллубут. Бу кэнниттэн 1812–1819 сылларга аҕабыыттар саха алпаабытын оҥорон, Таҥара үөрэҕин сахалыы тылбаастаан кинигэнэн таһаарыыны саҕалаабыттар. Революция буолуор диэри Таҥара үөрэҕин уонна сулууспатын 50-ча кинигэтэ бэчээттэммит, ол иһигэр Сибэтиэй Евангелие 3 төгүл тахсыбыт. Улуу миссионердар Святитель Иннокентий Вениаминов, епископ Дионисий (Хитров) уонна протоиерей Димитриан Попов суруга-бичигэ суох саха тылын сайдыытыгар бастакы тулхадыйбат акылааты уурсубуттар, хараҥаҕа олорбут норуоту Таҥара абыраллаах сырдыгар кытыарбыттар. Кинилэр сүҥкэн өҥөлөрүн биһиги саха дьоно улаханнык кэриэстиибит.

Онтон араас кэрдиис кэмнэр ааспыттарын кэннэ, бу 2004 сылга, биһиги үөрүүбүтүгэр, Саҥа Кэс Тыл сахалыы аан бастаан толору тылбаастанан күн сырдыгын эмиэ көрөн кэллэ. Биллэр күчүмэҕэйдэрдээх билиҥҥи кэмҥэ саха норуотугар бу сыаната биллибэт күндү духуобунай бэлэх буолар. Маннык күндү бэлэҕи тэрийэн оҥордо Москватааҕы Библия тылбааһын Института (директор – доктор Марианна Беерле-Моор). Бу институт бары үлэһиттэригэр биһиги махталбыт улахан.

Киһи аймах олоҕор эркээйи буолбут Саҥа Кэс Тыл муудараһын, үрдүк поэзиятын атын тылынан биэрэр уустугун, улахан эппиэттээҕин ким барыта өйдүүрэ буолуо. Ол да буоллар бу судургута суох сорук саха тыллаахха кэбэҕэстик өйдөнөр, дууһатыгар тиийэр гына ис киирбэхтик, тупсаҕайдык уонна талааннаахтык толорулунна диэн мин тус бэйэм киэн тутта, үөрэ саныыбын. Саха литературнай тылын сайдыытыгар бу Саҥа Кэс Тыл тылбааһа биир бэлиэ, боччумнаах хардыы буолан, саха тыла «муора курдук бастар бараммат баайын» илэ-бодо көрдөрүүһү.

Икки тыһыынча сыл анараа өттүгэр былыргы грек тылынан суруллубут Сибэтиэй Евангелие сахалыы тахсыыта сүдү суолталаах. Саха дьоно Айыы Тойон Таҥараларын үөрэҕин ис сүрэхтэриттэн ылыннахтарына эрэ, Таҥараны билэн, бары куһаҕан дьаллыктан босхолонон, аньыыттан ырааһыран, Кини ыҥырар эйэлээх, тапталлаах, сырдык кэскиллээх олоҕор тиийиэхтэрэ.

Улуу миссионердар сүүстэн тахса сыллааҕыта тоҥ хаарга үктээбит ыллыктарын салгыы солоон иһэр архиепископ Гермаҥҥа, бу тылбаас үлэтин көҕүлээбитин, бары өттүнэн көмөлөспүтүн иһин, биһиги аман өс алгыспытын холбуубут.

Бу кинигэ тахсыытыгар үлэлээтилэр: консультант, доктор Дэвид Джон Кларк (Англия, Холбоһуктаах Библейскэй Уопсастыбалар), богословскай редактор, тылбаасчыт Саргылана Леонтьева, филологическай редактор, доктор Николай Ефремов, тылбаасчыттар Мария Алексеева, Аита Шапошникова, Светлана Егорова-Джонстон, Валерий Бурцев. Кинилэргэ бука барыларыгар барҕа махтал буоллун. Кинигэ художнига Иван Поповка, Олох аал луук маһын уруһуйдаабыт Кая Леонтьеваҕа уонна тылбаас уустук үлэтигэр ис сүрэхтэриттэн көмөлөспүт бары үтүө дьоммутугар истиҥ махталбытын тиэрдэбит.

Саҥа Кэс Тыл литературнай редактора

Дмитрий Сивцев-Суорун Омоллоон

* * *

Саҥа Кэс Тыл уонна Эргэ Кэс Тыл кинигэлэрэ холбуу Сибэтиэй Суруйуулар эбэтэр Библия диэн ааттаналлар.

Саҥа Кэс Тыл грек тылынан суруллубут 27 кинигэттэн, оттон Эргэ Кэс Тыл еврей тылынан суруллубут 39 кинигэттэн тураллар. Сорох сиэркэптэр Эргэ Кэс Тылга грек тылынан суруллубут өссө хас да кинигэни эбии киллэрэллэр.

Былыргы еврей тылынан суруллубут Эргэ Кэс Тылга Айыы Тойон Таҥара сири-халлааны, киһини айбытын, киһи аньыыны оҥорон Кинини кытта эйэтин сүтэрбитин уонна Таҥара киһини бырастыы гына кэлэригэр киһи аймаҕы хайдах өр кэм устата бэлэмнээбитин туһунан кэпсэнэр.

Оттон Саҥа Кэс Тыл биһиги эрабыт бастакы үйэтин иккис аҥаарыгар былыргы грек тылынан суруллубута. Бу хомуурунньукка түөрт Евангелие, Сибэтиэй Апостоллар Дьайыылара, Апостоллар илдьит суруктара уонна Сибэтиэй Иоаҥҥа Арыллыы киирэллэр. Евангелиелары барыта түөрт ааптар суруйбут: Матфей, Марк, Лука уонна Иоанн. Бу Иисус Христос сирдээҕи олоҕун араас түгэннэрин сырдатар түөрт кинигэ бэйэ-бэйэлэригэр майгыннаспат истииллээхтэр. Сибэтиэй Апостоллар Дьайыыларыгар Айыы Тойон Халлааҥҥа барыыта, Сибэтиэй Тыын үөһэттэн түһүүтэ итиэннэ Рим империятын бары муннуктарыгар маҥнайгы христианнар түмсүүлэрин – сиэркэптэрин үөскээһинэ кэпсэнэр.

Саҥа Кэс Тылга барыта сүүрбэ биир илдьит сурук киирэр. Бу христианнарга туһуламмыт суруктары сибэтиэй Апостоллар Павел, Иоанн, Петр, Иаков уонна Иуда суруйбуттар. Еврейдэргэ суруллубут илдьит сурук ааптара чопчу биллибэт эрээри, былыргы христианскай үгэскэ олоҕуран, Павел Апостол буолуон сөп диэн сабаҕалыыллар. Апостоллар итэҕэл бары өрүттэрин ырытан, Иисус Христос үөрэҕин толору быһааран, христианнарга араас тыын суолталаах ыйыылары биэрэллэр.

Саҥа Кэс Тыл бүтэһик кинигэтэ – Сибэтиэй Иоаҥҥа Арыллыы (грек. Апокалипсис) – инникини өтө көрөр, төлкөлүүр, киһиэхэ эрэли биэрэр кинигэ. Сибэтиэй Иоанн уус-уран тылынан кэнэҕэски киһи аймах уустук олоҕун арыйан көрдөрөр уонна эйэ-ил, кырдьык, дьол олохсуйар саҥа сирэ-халлаана айылларын кэпсиир. Бу урут сахалыы тылбаастамматах кинигэ.

Биһиги тылбааспыт синодальнай тылбааска төрүт буолбут былыргы грек омук тылынан суруллубут тиэкискэ олоҕурар. Бу тиэкис бары аныгы тылбаастар төрүттэрин – Барбара Аланд, Курт Аланд, Иоганнес Каравидопулос, Карло М. Мартини уонна Брюс М. Метцгер редакцияларынан төрдүһүн тахсыбыт былыргы греческэй тиэкистэри – кытта сөп түбэһиспэт түгэннэрдээх. Олору үксүлэрин кинигэ сирэйин алын өттүгэр бэлиэтээтибит.

Бу былыргы грек тылынан суруллубут Саҥа Кэс Тыл сахалыы тылбааһын биһиги инникитин өссө чочуйар, тупсарар, көннөрөр соруктаахпыт. Онон ытыктабыллаах ааҕааччыларбыт бэйэлэрин санааларын биһигини кытта үллэстэллэрэ буоллар, сөптөөҕүн көрөн, кэлин кинигэ саҥалыы тахсыытыгар махталы кытта туһаныа этибит. Биһиги аадырыспыт:

Институт перевода Библии

101000 Россия, Главпочтамт Москва, а/я 360.

Библия тылбааһын Института тылбаасчыттарга, редактордарга уонна бу кинигэ тахсарыгар көмөлөспүт дьоҥҥо бука барыларыгар махтанар.

Библия тылбааһын Института

Библия кинигэлэрин кылгатыллыбыт ааттара

БИБЛИЯ КИНИГЭЛЭРИН КЫЛГАТЫЛЛЫБЫТ ААТТАРА

Ветхий Завет [2]

Быт – Бытие

Исх – Исход

Лев – Левит

Числ – Числа

Втор – Второзаконие

Нав – Книга Иисуса Навина

Суд – Книга Судей Израилевых

Руфь – Книга Руфь

1 Цар – Первая книга Царств

2 Цар – Вторая книга Царств

3 Цар – Третья книга Царств

4 Цар – Четвертая книга Царств

1 Пар – Первая книга Паралипоменон

2 Пар – Вторая книга Паралипоменон

Езд – Книга Ездры

Неем – Книга Неемии

Есф – Книга Есфирь

Иов – Книга Иова

Пс – Псалтирь

Притч – Притчи Соломона

Еккл – Книга Екклесиаста, или Проповедника

Песн – Песнь песней Соломона

Ис – Книга пророка Исайи

Иер – Книга пророка Иеремии

Плач – Плач Иеремии

Иез – Книга пророка Иезекииля

Дан – Книга пророка Даниила

Ос – Книга пророка Осии

Иоиль – Книга пророка Иоиля

Ам – Книга пророка Амоса

Авд – Книга пророка Авдия

Иона – Книга пророка Ионы

Мих – Книга пророка Михея

Наум – Книга пророка Наума

Авв – Книга пророка Аввакума

Соф – Книга пророка Софонии

Агг – Книга пророка Аггея

Зах – Книга пророка Захарии

Мал – Книга пророка Малахии

Саҥа Кэс Тыл

Мф – Матфейтан Сибэтиэй Евангелие

Мк – Марктан Сибэтиэй Евангелие

Лк – Лукаттан Сибэтиэй Евангелие

Ин – Иоантан Сибэтиэй Евангелие

Апос – Сибэтиэй Апостоллар Дьайыылара

Иак – Иаков Апостол илдьит суруга

1 Пет – Петр Апостол бастакы илдьит суруга

2 Пет – Петр Апостол иккис илдьит суруга

1 Ин – Иоанн Апостол бастакы илдьит суруга

2 Ин – Иоанн Апостол иккис илдьит суруга

3 Ин – Иоанн Апостол үһүс илдьит суруга

Иуд – Иуда Апостол илдьит суруга

Рим – Рим христианнарыгар илдьит сурук

1 Кор – Коринф христианнарыгар бастакы илдьит сурук

2 Кор – Коринф христианнарыгар иккис илдьит сурук

Гал – Галатия христианнарыгар илдьит сурук

Эф – Эфес христианнарыгар илдьит сурук

Флп – Филиппы христианнарыгар илдьит сурук

Кол – Колосс христианнарыгар илдьит сурук

1 Фес – Фессалоника христианнарыгар бастакы илдьит сурук

2 Фес – Фессалоника христианнарыгар иккис илдьит сурук

1 Тим – Тимофейга бастакы илдьит сурук

2 Тим – Тимофейга иккис илдьит сурук

Тит – Титкэ илдьит сурук

Флм – Филимоҥҥа илдьит сурук

Евр – Еврейдэргэ илдьит сурук

Арыл – Сибэтиэй Иоаҥҥа Арыллыы

[1] Бу аан тылы Д.К.Сивцев – Суорун Омоллоон Саҥа Кэс Тыл маҥнайгы тахсыытыгар (Библия тылбааһын Института, Москва, 2004) анаан суруйбута.

[2] Ветхий Завет – Эргэ Кэс Тыл кинигэлэрэ сахалыы толору тылбаастана иликтэрин быһыытынан ааттарын нууччалыы биэрдибит.

Эфес христианнарыгар

Эфес христианнарыгар

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

1

СИБЭТИЭЙ ПАВЕЛ АПОСТОЛ ЭФЕС ХРИСТИАННАРЫГАР ИЛДЬИТ СУРУГА

1^1Эфестээҕи сибэтиэйдэргэ[*], Христос Иисус эрэллээх дьонугар – Таҥара көҥүлүн хоту Иисус Христос Апостола буолбут Павелтан.

2Эһиэхэ Аҕа Таҥарабытыттан уонна Айыы Тойон Иисус Христостан бары илгэлээх үтүөнү кытта эйэ-ил тосхойо туруохтун!

Духуобунай алгыс

3Таҥараҕа, Айыы Тойоммут Иисус Христос Аҕатыгар айхал буолуохтун! Кини биһигини, Христоһу итэҕэйээччилэри, Халлаан эйгэтигэр бары духуобунай алгыһынан алҕаабыта;+
4биһиги Кини иннигэр туох да дьиэгэ-омсото суох сибэтиэй буолан тапталынан олорорбут туһугар, биһигини, өссө аан дойду айыллыан инниттэн, Христоска анаан Бэйэтигэр талан ылбыта,+
5үтүө көҥүлүнэн Бэйэтигэр Иисус Христоһунан оҕо гынарга эрдэттэн быһаарбыта+. 6Онон килбиэннээх үтүөтүн – Тапталлаах Уолунан биһиэхэ биэрбит бэлэҕин иһин Таҥараны айхаллыаҕыҥ. 7Биһиги Таҥара Уолун өҥөтүнэн, Кини биһиги туспутугар тохтубут Хаанынан толуллан көҥүлгэ тахсыбыппыт, аньыыбыт-буруйбут бырастыы буолбута. Таҥара бу баай илгэлээх үтүөтүн+
8бары муудараһы, өркөн өйү кытта биһиэхэ өлгөмнүк биэрбитэ, 9хара маҥнайгыттан Христоска түмүллүбүт кистэлэҥ соругун Бэйэтин үтүө көҥүлүнэн биһиэхэ арыйбыта+. 10Кэм-кэрдии томточчу туолуута Кини бу соругун ситиһэн, сиргэ-халлааҥҥа баары барытын Христос баһылаатын диэн, бииргэ түмэргэ быһаарбыта+.

11Тугу барытын Бэйэтин көҥүлүн хоту оҥорор Таҥара быһаарыытынан биһиги[*] эрдэттэн оннукка ананан, Христостуун биир буолан, Кини нэһилиэнньиктэрэ буолбуппут, 12Христоска эрдэттэн эрэммиттэр биһиги Таҥара албан аатын айхаллатарга анаммыппыт.

13Кини баар буолан эһиги[*] эмиэ дьиҥ кырдьык тылын – быыһанар Евангелиеҕытын истибиккит; Кинини итэҕэйэн эһиги Таҥара эрэннэрбит Сибэтиэй Тыынын бэчээтинэн бэлиэтэммиккит+. 14Онон Таҥара албан аата айхалланарын туһугар, Кини Бэйэтин дьонугар толору көҥүлү биэриэр диэри, биһиги ылыахтаах нэһилиэстибэбит мэктиэтэ Сибэтиэй Тыын буолар.

Павел махтанар үҥүүтэ

15Ол иһин мин эмиэ эһиги Христос Иисуһу итэҕэйэргитин, бары сибэтиэйдэри[*] таптыыргытын истэммин,+
16үҥэрбэр эһигини өйдөөн-санаан туран өрүү барыгыт тускутугар Таҥараҕа махтанабын. 17Айыы Тойоммут Иисус Христос Таҥарата – албан ааттаах Аҕа – эһиэхэ, Кинини билэргит туһугар, муударай оҥорор, Таҥараны биллэрэр Тыыны биэриэхтин; 18Кини эһигини ыҥырбыт эрэлэ тугун, сибэтиэйдэргэ биэрэр килбиэннээх нэһилиэстибэтэ хайдах курдук баайын билэргит туһугар, сүрэххит хараҕын сырдатыахтын;+
19Кини сүдү күүһүн дьайыытынан итэҕэйээччилэргэ, биһиэхэ, Кини күүһэ-кыаҕа хайдах курдук муҥура суох улуутун көрдөрүөхтүн. 20Таҥара Христоһу бу сүдү күүһүнэн өлүүттэн тилиннэрэн, Халлааҥҥа Бэйэтин уҥа өттүгэр олордубута,+
21хайа да дьаһалтаттан, былаастан, ханнык да күүстэртэн уонна тойоттортон үөһэ таһаарбыта, Кини аатын бу да үйэҕэ, кэнэҕэс да ааттанар ханнык да ааттан-суолтан үрдүктүк туппута;+
22тугу барытын Киниэхэ бас бэриннэрэн атаҕын анныгар ууран биэрбитэ уонна Кинини кимнээҕэр да үрдэтэн, Сиэркэп Баһа оҥорбута,+
23оттон Сиэркэп – Кини Этэ-сиинэ, бары баарга барытыгар Толору Тайааччы толорута буолар+.

2

Өлүүттэн – Олоххо

2^1Урут эһиги эмиэ буруйдаах, аньыылаах-харалаах буолаҥҥыт, Таҥара хараҕар өлбүт дьон кэриэтэ этигит,+
2бу дойду үгэһинэн эһиги эмиэ салгыҥҥа баһылыыр тойоҥҥо, билигин Таҥараны утарааччыларга дьайа сылдьар тыыҥҥа бас бэринэн аньыы-хара үөһүгэр олороргут+. 3Хаһан эрэ биһиги бары эмиэ кинилэр курдук олорон, эппит-хааммыт, өйбүт-санаабыт аньыылаах баҕатын толорон, айылҕабытынан Таҥара суостаах дьүүлүгэр туруохтаах этибит+. 4-5Ол эрээри муҥура суох аһыныгас санаалаах Таҥара биһигини, аньыылаах-харалаах буолан өлбүттэри, улуу тапталынан таптаан, Христоһу кытта бииргэ тилиннэрэн олоххо төнүннэрбитэ – Таҥара илгэлээх үтүөтүнэн эһиги быыһаммыккыт++. 6-7Таҥара биһиэхэ Христос Иисуһунан амарахтык сыһыаннаһаары, бу кэлэр кэнэҕэски үйэлэргэ өлгөм илгэлээх үтүөтүн көрдөрөөрү, биһигини Христос Иисуһу кытта бииргэ тилиннэрэн, Халлааҥҥа Кинини кытта кэккэлэһиннэрэ олордубута+. 8Эһиги итэҕэйэҥҥит, Таҥара илгэлээх үтүөтүнэн быыһаммыккыт, бу – эһиги үтүөҕүт-өҥөҕүт буолбатах, Таҥара бэлэҕэ;+
9туох эрэ үтүөнү оҥорбуккут иһин буолбатах – онон ким да хайҕанар кыаҕа суох+. 10Биһиги, Кини айбыт дьоно, Кини биһиэхэ оҥорторорго анаабыт үтүө дьайыыларын Христос Иисустуун биир буолан оҥорорго айыллыбыппыт+.

Христоһу кытта биир буолуу

11Онон өйдөөҥ: хаһааҥҥыта эрэ эһигини, омук дьонун, эттэригэр илиинэн бэлиэ быстарбыт иудейдар «быһыллыбатахтар» диэн ааттыыллара;+
12ол саҕана эһиги Христоһа суох этигит, Израиль норуотуттан туора тураргыт; Таҥара Бэйэтин норуотугар эрэннэрбит эрэннэриилэрэ эһиэхэ туох да сыһыана суох этилэрэ. Бу дойдуга эһиги ханнык да эрэл кыыма суох, Таҥарата суох олорбуккут+. 13Оттон билигин Христос Иисустуун биир буолаҥҥыт эһиги, хаһааҥҥыта эрэ бэйэ-бэйэҕититтэн ыраах дьон, Христос Хаанынан чугастыы буоллугут+. 14Кини икки бөлөҕү бииргэ холбоон биһиэхэ эйэни олохтообута, биһигини араарар эркини үрэйэн,+
15өһү-сааһы Бэйэтинэн тохтоппута, икки тус-туһунан киһини биир саҥа киһи гынан Бэйэтигэр холбоон эйэни олохтоору, ыйар-кэрдэр устааптаах, быраабылалардаах Сокуону уураппыта;+
16кириэскэ өлөн өстөһүүнү Бэйэтинэн тохтоппута, икки киһини биир эт-хаан оҥорон Таҥараны кытта эйэлэһиннэрбитэ+. 17Кини кэлэн эһиэхэ, ыраах да сылдьааччыларга, чугас да баардарга эйэ туһунан иһитиннэрбитэ, 18онон хайабыт да – иудейдар да, атын норуоттар да – бука бары Аҕаҕа биир Тыын көмөтүнэн чугаһыыбыт. 19Эһиги аны кэлии туора дьон буолбатаххыт, сибэтиэйдэр биир дойдулаахтара, Таҥара дьиэ кэргэнэ буолаҕыт;+
20эһиги эмиэ Апостоллар уонна пророктар түһэрбит акылааттарыттан үүнэн тахсыбыккыт, муннуккут тутаах тааһа эмиэ Иисус Христос Бэйэтинэн буолар+. 21Кини дьиэни бүттүүнүн чиҥник ыпсаран холбоон, дьиэ Айыы Тойон сибэтиэй храма буола дьэндэйэ үүнэн иһэр+. 22Эһиги эмиэ Кинилиин биир буолан, Таҥара Дьиэтэ буолардыы, Тыын көмөтүнэн үүнэн-бөҕөргөөн иһэҕит+.

3

Павел – норуоттар Апостоллара

3^1Дьэ ол иһин мин, Павел, эһиги атын норуоттар тускутугар Иисус Христос хаайыылааҕа буолбутум+. 2Таҥара эһиэхэ анаан миэхэ хайдахтаах курдук байым илгэлээх үтүөнү эрэнэн туттарбытын эһиги истибиккит+. 3Кини миэхэ кистэлэҥи арыйбытын туһунан урут кылгастык суруйан турабын+. 4Ону аахтаххытына, Христос кистэлэҥин мин хайдах өйдүүрбүн билиэххит. 5Киһи аймах урукку көлүөнэлэригэр бу кистэлэҥ өссө арылла илигэ, ону билигин Тыын сибэтиэй Апостолларга, пророктарга арыйда. 6Бу кистэлэҥ этэринэн, атын норуоттар эмиэ – биир Эт-сиин сорҕолоро буолар нэһилиэнньиктэр, Таҥара Христос Иисуһу итэҕэйбиттэргэ биэриэх буолан Евангелиенан эрэннэрбитин кинилэр эмиэ тэҥҥэ үллэстэллэр+. 7Таҥара илгэлээх үтүөтүнэн, Кини күүһүн дьайыытынан мин бу Евангелие үлэһитэ буолбутум+. 8Бу илгэлээх үтүө бэлэх, сибэтиэйдэртэн саамай кыраларыгар, миэхэ, Христос хайдахтаах курдук баайын атын норуоттарга иһитиннэрэрим,+
9итиэннэ барыны барытын Иисус Христоһунан айбыт Таҥара үйэлэргэ кистээбит соруга тугун дьоҥҥо барытыгар арыйарым туһугар, бэриллибитэ+. 10Онон Таҥара үгүс өрүттээх муудараһа халлааннааҕы дьаһалталарга, былаастарга Сиэркэптэн көстүөхтээх+. 11Бу үйэлэр иннилэриттэн Таҥара торумнаабыт соругун Христос Иисус, биһиги Айыы Тойоммут, толорбута. 12Биһиги Кинилиин биир буоламмыт, Кинини итэҕэйэммит, хорсуннук, эрэллээхтик Таҥараҕа чугаһыыбыт+. 13Ол иһин мин эһигиттэн көрдөһөбүн: биһиги туспутугар эрэйи көрөр диэн санааҕытын түһэримэҥ, эһиги килбиэннээх сырдыкка тиксэргит туһугар мин эрэйи көрөбүн+.

Эфес итэҕэйээччилэрин тустарыгар үҥүү

14Ол туһугар мин Иисус Христос Айыы Тойоммут Аҕатын иннигэр[*] сөһүргэстээн туран үҥэбин; 15Кини, халлааҥҥа да, сиргэ да баар хас биирдии аҕа ууһугар аат-суол биэрбит Аҕа, 16килбиэннээх баайыттан эһиэхэ күүс биэрэн, Бэйэтин Тыынынан ис туруккутун бөҕөргөтөрүн туһугар,+
17Христос итэҕэл аанынан киирэн сүрэххитигэр олохсуйарын, эһиги тапталтан силис тардан, тапталга тирэҕирэн,+
18бары сибэтиэйдэри кытта тэҥҥэ киэҥ-уһун, үрдүк-дириҥ диэн тугун өйдүүргүт, 19Христос хайдахтаах да өркөн өй ситэн өйдөөбөт тапталын билэн, Таҥара айылгытын толору ылынаргыт туһугар, мин Киниттэн көрдөһөбүн+. 20Кинини, биһиэхэ дьайар күүһүнэн көрдөһөрбүтүнээҕэр да, баҕарарбытынааҕар да быдан элбэҕи оҥорор кыахтаах Таҥараны,+
21көлүөнэттэн көлүөнэҕэ, үйэттэн үйэҕэ Христос Иисустуун биир буолбут Сиэркэп албан аатырда туруохтун! Аминь+.

4

Сиэркэп биир сомоҕо буолуута

4^1Онон мин Айыы Тойон туһугар хаайыллан олороммун, эһигиттэн көрдөһөбүн: Таҥара ыҥырыытыгар толору эппиэттиир дьоһун олоҕунан олоруҥ,+
2сэмэй, көрсүө, тулуурдаах буолуҥ, бэйэ-бэйэҕитин таптааҥ, хардарыта тулуйсуҥ,+
3күүскүтүн барытын ууран, Тыын эһигини биир сомоҕо оҥорбутун эйэ-ил ситиминэн өссө ордук бөҕөргөтөн иһэргэ кыһаллыҥ+. 4Биир Эт-сиин, биир Тыын баарын курдук, эһиги эмиэ биир эрэлгэ ыҥырыллыбыккыт+. 5Биир Айыы Тойон, биир итэҕэл, биир сүрэхтэнии;+
6барыбыт үрдүнэн турар, барыбытынан сүдү күүһүн биллэрэр, барыбытыгар баар барыбыт Аҕабыт Таҥара эмиэ биир+.

7Биһиэхэ хас биирдиибитигэр Христос өлгөм бэлэҕиттэн өлүүлэнэн ураты бэлэх бэриллибитэ+. 8«Кини үөһэ тахсарыгар үгүстэри билиэн ылан барбыта, дьоҥҥо бэлэхтэри биэрбитэ» диэн ол иһин этиллибитэ+. 9«Үөһэ тахсарыгар» диэн Кини маҥнай сир аллараа түгэҕэр түһэ сылдьыбытын туһунан этиллэр буолбатах дуо+? 10Кини аллара түһэ сылдьан баран, баар эйгэни барытын Бэйэтинэн толороору халлааннар үрдүлэригэр тахсыбыта+. 11Кини кими Апостол, кими пророк, кими Евангелист, кими салайааччы, кими үөрэтээччи оҥорбута,+
12-13онон биһиги бука бары итэҕэлбитинэн Таҥара Уолун билэн биир сомоҕо буолуохпутугар, ситэн-хотон Христос толору сааһын томточчу туолуохпутугар диэри, кинилэр сибэтиэйдэри ситии-хотуу үрдүкү кэрдииһигэр сирдээн, Христос Этин-сиинин, Сиэркэби, бөҕөргөтөн Таҥараҕа сулууспалыыллар++.

14Биһиги мантан инньэ албын дьон сатабыллаах уодаһына үөскэтэр араас үөрэх долгуна, тыала-кууһа уҥа-хаҥас түөрэҥнэтэр, илин-кэлин дэллэритэр кыра оҕолорун кэриэтэ буолуо суохтаахпыт,+
15ол оннугар таптыыр сүрэхтэн дьиҥ кырдьыгы этэн, Христоска чугаһыырдыы үүнэн-ситэн иһиэхтээхпит. Оттон Христос Эт-сиин – Сиэркэп – Баһа+. 16Кини араас ситиминэн-силгэнэн чиҥник холбоммут Эти-сиини бүтүннүүтүн биир сомоҕо оҥорон, хас биирдии миэстэ бэйэтин анал соругун толорор, онон Эт-сиин бүтүн бэйэтэ үүнэн-төлөһүйэн тапталынан бөҕөргөөн иһэр.

Урукку уонна саҥа олохпут

17Онон мин эһиэхэ Айыы Тойон аатыттан өйдөтөн этэбин: мантан инньэ аны сүпсүктээх санаалаах атын норуоттар курдук быһыыланымаҥ+. 18Кинилэр ньүдьү-балайдарын, сүрэхтэрэ дьэбирин иһин, Таҥара олоҕуттан тэйитиллэн, өйдөрө-санаалара хараҥарбыт;+
19кыбыстар-саатар диэни умнаннар, содур олоххо бэринэн, эҥин араас кирдээхтик быһыыланан үүнэ-тэһиинэ суох бараллар+.

20Оттон эһиги Христоһу билэн, чыҥха атыҥҥа үөрэммиккит, 21(биллэн турар, Кинини истибит, Киниттэн үөрэммит буоллаххытына, тоҕо диэтэххэ, дьиҥнээх кырдьык Иисуска баар): 22эһиги албын имэҥтэн-кыдьыктан сатарыйбыт эргэ киһигитин, урукку олоххут быһыытын-майгытын хаалларарга,+
23өйгүтүн, ис тыыҥҥытын саҥардынарга,+
24Таҥара уобараһынан дьиҥ кырдьыктаах, сибэтиэй гына айыллыбыт саҥа киһи буоларга үөрэммиккит+.

Саҥа олох быраабылалара

25Онон бары биир Эт-сиин буоларбытын өйдөөн туран, хас биирдиигит сымыйаттан аккаастанан, «чугастааҕытыгар кырдьыгы этэр буолуҥ»+. 26Суруйууларга этиллибитин курдук, «уордайан да баран аньыыга кииримэҥ», уордайбыккытын, күн саҕахха киириэн иннинэ, намыратыҥ;+
27адьарайга киирэр суолу аһан биэримэҥ+. 28Ким урут уорбут, ол аны уорбатын, кыамматтарга бэрсэрдээх буолар туһугар, илиитинэн туһалааҕы оҥорон бары күүһүн ууран үлэлээтин+. 29Ханнык да сүөргү тылы саҥарбат буолуҥ, истээччилэргитигэр илгэлээх үтүөнү иҥэрэр туһугар, кинилэр итэҕэллэрин[*] бөҕөргөтөр үтүө тыллаах-өстөөх буолуҥ+. 30Бүтэһиктээхтик босхолонор күҥҥүтүгэр анаан эһигини Бэйэтин бэчээтинэн бэлиэтээбит Таҥара Сибэтиэй Тыынын хомотумаҥ+. 31Бары кыһыыттан-абаттан, уортан-кылынтан, киҥнэнииттэн, хаһыыттан-ыһыыттан, үөхсүүттэн, бары өһүөмньүттэн букатыннаахтык төлөрүйүҥ+. 32Хардарыта үтүө сыһыаннаах, аһыныгас буолуҥ, Таҥара эһигини Христоһунан бырастыы гыммытын курдук, эһиги эмиэ бэйэ-бэйэҕитин бырастыы гыныҥ+.

5

5^1Онон Таҥара тапталлаах оҕолоро буоларгыт быһыытынан, Киниэхэ маарынныырга кыһаллыҥ+. 2Христос биһигини таптаан, биһиги туспутугар Бэйэтин сайа илгийэр кэрэ бэлэх, Таҥараҕа сөбүлэтэр сиэртибэ быһыытынан биэрбитин курдук, эһиги эмиэ тапталынан салайтаран олоруҥ+. 3Сибэтиэй дьон сиэринэн эһиэхэ ханнык да кирдээх, содур быһыы-майгы, иҥсэ-обот буолуу ахтыллыа да суохтаах+. 4Быдьар тыл-өс, кураанах куолу, сүөргү күлүү-салыы эһиэхэ эмиэ сөбө суох, ол оннугар Таҥараҕа махтана сылдьыҥ+. 5Эһиги биири билиэхтээххит: ханнык да содур, кирдээх биитэр иҥсэ-обот киһи (иҥсэ киһи эмэгэккэ сүгүрүйэр) Христос уонна Таҥара Саарыстыбатыгар киирэр кыаҕа суох+.

Сырдык оҕолорун сиэринэн олоруҥ

6Эһигини ким да көлдьүн тылынан албыннаабатын; бас бэриммэт дьоҥҥо ити инники этиллибит аньыы-хара иһин Таҥара уора-кылына түһэр+. 7Онон кинилэргэ кыттыһымаҥ+. 8Хаһааҥҥыта эрэ эһиги хараҥа этигит, оттон билигин Айыы Тойону итэҕэйэҥҥит, эһиги сырдык буоллугут, онон сырдык оҕолорунуу олоруҥ,+
9тоҕо диэтэххэ, бары үчүгэйи-үтүөнү, көнө быһыыны уонна кырдьыгы Тыын[*] үөскэтэр. 10Таҥара тугу сөбүлүүрүн билэргэ кыһаллыҥ,+
11хараҥа дьонун туһата суох дьайыыларыгар кыттыһымаҥ, хата ону саралыыр буолуҥ+. 12Кинилэр кистээн тугу гыналларын киһи киһиэхэ кэпсиэн да кыбыстар. 13Сырдыкка таһаардахха туох барыта дьэҥкэтик көстөн кэлэр,+
14оттон дьэҥкэтик көстүбүт барыта сырдык буолар. Ол иһин этиллэр: «Уһугун, утуйа сытааччы! Тилин өлөр өлүүттэн! Эйиэхэ Христос сырдыга сыдьаайдын»+.

15Онон көрүҥ, сэрэхтээх буолуҥ, толкуйа суох дьон курдук буолбакка, муударай дьон сиэринэн олоруҥ+. 16Бу кырыктаах кэмҥэ олорорбут быһыытынан бириэмэни күндүтүк туттуҥ. 17Онон оттомо суох буолумаҥ, Таҥара[*] көҥүлэ тугун – ону билэргэ дьулуһуҥ+. 18Арыгынан утахтанымаҥ, онтон содур быһыы тахсар; арыгыны иһэр оннугар Тыыны толору иҥэриниҥ+. 19Бэйэ-бэйэҕитин псаломнарынан, айхал ырыаларынан, духуобунай гимнэринэн бөҕөргөтүһүҥ, ис сүрэххититтэн ыллаан Айыы Тойону айхаллааҥ;+
20Айыы Тойоммут Иисус Христос аатыгар, туох баарга барытыгар Аҕа Таҥараҕа махтана сылдьыҥ+.

Кэргэнниилэр сыһыаннарын туһунан

21•Таҥараттан[*] толлон тураҥҥыт, бэйэ-бэйэҕитигэр бас бэриниҥ.

22Дьахталлар, Айыы Тойоҥҥо курдук, эрдэргитигэр бас бэриниҥ,+
23тоҕо диэтэххэ, Бэйэтин Этин-сиинин, Сиэркэби, быыһаабыт Христос Сиэркэп Баһа буоларыныы, эр киһи эмиэ ойоҕор бас-көс буолар+. 24Сиэркэп Христоска бас бэринэринии, дьахталлар эрдэригэр барыга-барытыгар бас бэриниэхтээхтэр.

25Эр дьон кэргэттэргитин, Христос Сиэркэби таптаан, Бэйэтин кини туһугар толук уурбутун курдук, таптыыр буолуҥ+. 26Кини Сиэркэби уунан сууннаран баран, Бэйэтин тылын көмөтүнэн сибэтии гынаары,+
27биир да хара мэҥэ, дьиэгэ-омнуота, итэҕэһэ суох сибэтиэй, эҥкилэ суох кэрэ гынан, Бэйэтин иннигэр туруораары, олоҕун толук уурбута+. 28Онон эр дьон эмиэ, эт-сиин бэйэлэрин таптыылларын курдук, ойохторун таптыахтаахтар: ким ойоҕун таптыыр – ол бэйэтин таптыыр. 29Ол эбэтэр ким да хаһан даҕаны бэйэтин этин-сиинин абааһы көрбөт, аастык-туордук туппат, тоҥорбот – ириэрэр-сылытар. Христос эмиэ Сиэркэп туһугар ол курдук кыһаллар, 30тоҕо диэтэххэ, биһиги Кини Этэ-сиинэ – этиттэн этэ, уҥуоҕуттан уҥуоҕа буолабыт+. 31Ол иһин Суруйууларга «киһи ийэлээх аҕатын хаалларан, ойоҕор холбоһуо, оччоҕо иккиэн биир эт-хаан буолуохтара» диэн этиллэр+. 32Бу – улуу кистэлэҥ; мин Христоска уонна Сиэркэпкэ сыһыаннаан этэбин. 33Онон эһигиттэн хас биирдии киһи, бэйэтин таптыырыныы, ойоҕун таптыахтаах; оттон дьахтар эриттэн толлуох тустаах+.

6

Оҕолор уонна төрөппүттэр

6^1Оҕолор, Айыы Тойон туһугар төрөппүттэргитигэр бас бэриниҥ. Эһиги ытык иэскит итинник+. 2«Ийэлээх аҕаҕын ытыктаа» диэн бастакы кэриэс эрэннэриитэ – 3«оччоҕо эйиэхэ үтүө түстэниэ, сиргэ олорор үйэҥ уһуо».

4Эһиги, аҕалар, оҕолоргутун киҥнэрин-наардарын холуннарбакка, Айыы Тойон үөрэтэринэн иитиҥ+.

Кулуттар уонна тойоттор

5Кулуттар, сирдээҕи тойотторгутугар Христоска курдук, толлон, ытыктаан туран истиҥник бас бэриниҥ,+
6дьоҥҥо бэрт буола сатааччылардыы көрөллөрүгэр эрэ улгум буолбакка, Христос кулуттара буоларгытынан ис сүрэххититтэн Таҥара көҥүлүн толоруҥ;+
7үлэҕитин, дьоҥҥо буолбакка, Айыы Тойоҥҥо үлэлиир курдук, баҕатыйан туран толорор буолуҥ; 8хас биирдии киһи, кулут буоллун, көҥүл буоллун, төһө үтүөнү оҥорор да, соччону Айыы Тойонтон ыларын өйдүү сылдьыҥ+. 9Эһиги, тойоттор, кулуттаргытыгар эмиэ соннук сыһыаннаһыҥ. Эһиги да, кинилэр да үрдүлэринэн Халлааҥҥа Айыы Тойон баарын, Кини кими даҕаны чорбоппотун өйдөөн-санаан туран кулуттаргытыгар хаһан да суоһурҕаммат буолуҥ.

Хара дьайы утары сэриилэһии

10Уонна түмүкпэр этиэм этэ: бырааттарым, Айыы Тойоннуун биир буолан, Кини модун кыаҕыттан күүс-көмө ылан, бөҕөргөөн иһиҥ. 11Адьарай уодаһыныгар утарсар кыахтанар туһугар, Таҥара биэрэр сэбин-сэбиргэлин барытын толору иилиниҥ+. 12Биһиги дьону утары буолбакка, бу үйэ халыҥ хараҥатын дьаһалталарын, былаастарын, баһылыктарын утары, халлаан анныгар сылдьар хара дьай тыыннарын утары сэриилэһэбит+. 13Дьэ ол иһин, ыарахан күҥҥэ утары туран бары кытаанаҕы барытын туораан, халбаҥнаабат чиҥ буолар туһугар, Таҥара биэрэр куйаҕын толору кэтиҥ. 14Онон туруҥ, өттүккүтүн кырдьыгынан курданыҥ, көнө быһыынан куйахтаныҥ;+
15эйэ-ил үөрэҕин киэҥник иһитиннэрэргэ бэлэм буолуу эһиги атаххыт таҥаһа буоллун;+
16хара дьай уоттаах оноҕосторун умуруорар итэҕэлгитин илии куйаҕа оҥостуҥ,+
17быыһаныы дуулаҕа бэргэһэтин төбөҕүтүгэр кэтиҥ уонна Сибэтиэй Тыын батаһын – Таҥара тылын илиигитигэр ылыҥ+.

18Үҥэр үҥүүгүт, көрдөһүүгүт барыта хаһан баҕарар Тыын салайыытынан буоллун. Бу туһугар тиһигин быспакка, бары сибэтиэйдэр тустарыгар үҥэн туран, өрүү дьаныардаах буолуҥ+.

19Евангелие кистэлэҥин хорсуннук иһитиннэрэрбэр Таҥара миэхэ тоҕоостоох этэр тылы биэрэрин туһугар, эмиэ көрдөһүҥ+. 20Хаайыыга да сытан, мин Таҥара тылын тиэрдиэхтээх илдьит киһи буолабын+.

Түмүк эҕэрдэ

21•Хайдах сылдьарбын, тугу гынарбын билиэххитин, бука, баҕарар буолуохтааххыт. Эһиэхэ барытын таптыыр бырааппыт, Айыы Тойон итэҕэллээх үлэһитэ Тихик кэпсиэҕэ+. 22Биһиги туспутунан иһитиннэрэн сүрэххитин уоскуттун диэн, кинини эһиэхэ ыытан эрэбин+.

23Бырааттарбытыгар Аҕа Таҥараттан уонна Айыы Тойон Иисус Христостан эйэ, таптал, итэҕэл тосхойо туруохтун. 24Айыы Тойоммутун Иисус Христоһу уостубат тапталынан таптыыр дьону бука барыгытын кытта Таҥара илгэлээх үтүөтэ эҥээрдэһиэхтин. Аминь[*].

* 1:1 Эфес – гректэр Малай Азияҕа олохтообут куораттарыттан биир саамай суолталаахтара; бу куорат ордук Артемида храмынан (аан дойду сэттэ дьиктититтэн биирдэстэрэ) аатырара. Сибэтиэйдэр – Таҥара норуота.

* 1:11 Биһиги – иудейдар.

* 1:13 Эһиги – атын норуоттар.

* 1:15 Сибэтиэйдэр – Таҥара дьоно.

* 3:14 Иисус Христос Айыы Тойоммут Аҕатын иннигэр – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Аҕа иннигэр».

* 4:29 Итэҕэллэрин – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох.

* 5:9 Тыын – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «сырдык».

* 5:17 Таҥара – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Айыы Тойон».

* 5:21 Таҥараттан – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Христостан».

* 6:24 Аминь – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох.

+ 1:3 1 Пет 1:3, 2 Кор 1:3
+ 1:4 Иуд 1:24, Кол 1:22, 1 Фес 4:7
+ 1:5 1 Ин 3:2, Рим 8:15-16, Гал 3:26
+ 1:7 Кол 1:14
+ 1:9 Рим 16:24, Эф 3:3-5, Эф 6:19
+ 1:10 Эф 2:14, Кол 1:20
+ 1:13 Эсфирь 8:8, 2 Кор 1:22, Эф 4:30
+ 1:15 Кол 1:3-4
+ 1:18 Кол 1:27

+ 1:20 Саал 109:1, Апос 7:55-56, Рим 8:34, Эф 2:6, Кол 3:1

+ 1:21 1 Пет 3:22, Рим 8:38, 1 Кор 15:24, Кол 2:10, Евр 1:4

+ 1:22 Саал 8:7, Саал 109:1, 1 Кор 15:27, 1 Кор 11:3, Эф 5:23

+ 1:23 Эф 4:12, Эф 5:23, Эф 5:30, Кол 1:18, 1 Кор 15:28, Кол 3:11

+ 2:1 Лк 15:24, Рим 11:15, Кол 1:21, Кол 2:13
+ 2:2 Ин 12:31, Ин 14:30, Кол 3:7
+ 2:3 Гал 5:16
+ 2:4 Ин 3:16, 1 Ин 3:1, Рим 5:8
+ 2:5 Кол 2:13, Тит 3:5
+ 2:6 Эф 1:20

+ 2:8 Лк 7:50, Лк 8:48, Апос 15:11, 1 Пет 1:5, Тит 2:11, Тит 3:5

+ 2:9 Рим 3:27, Тит 3:5, Рим 3:27, 1 Кор 1:29
+ 2:10 Тит 2:14, Тит 3:8
+ 2:11 Рим 2:26, Рим 2:28, Кол 2:11
+ 2:12 Кол 1:21, Рим 9:4
+ 2:13 Апос 2:39
+ 2:14 Эф 1:10, Кол 1:22
+ 2:15 Рим 7:4, Кол 2:14
+ 2:16 Рим 5:10, Кол 1:20, Кол 3:15
+ 2:19 Флп 3:20
+ 2:20 Кол 2:7, Арыл 21:14, Саал 117:22,
+ 2:21 1 Кор 3:16-17
+ 2:22 1 Пет 2:5
+ 3:1 Флп 1:7, Флм 1:1, 2 Тим 2:9
+ 3:2 Эф 4:7, Кол 1:25
+ 3:3 Гал 1:12, Гал 2:2
+ 3:6 Гал 3:29, Эф 2:16, Мф 8:11, Лк 13:29
+ 3:7 Кол 1:23
+ 3:8 1 Кор 15:9
+ 3:9 Кол 1:26
+ 3:10 Эф 1:21
+ 3:12 Евр 4:16, Евр 10:19
+ 3:13 2 Тим 2:10
+ 3:16 Эф 1:18, Кол 1:27, Кол 1:11
+ 3:17 Кол 2:7
+ 3:19 Флп 4:7, Кол 2:10
+ 3:20 Иуд 1:24, Рим 16:24
+ 3:21 Рим 11:36
+ 4:1 Эф 3:1, Флп 1:27, Кол 1:10
+ 4:2 Флп 2:3, Кол 3:13
+ 4:3 Кол 3:14
+ 4:4 Эф 2:16, 1 Кор 6:17
+ 4:5 1 Кор 1:13
+ 4:6 1 Кор 12:6
+ 4:7 Рим 12:3, Эф 3:2
+ 4:8 Саал 67:19
+ 4:9 Ин 3:13
+ 4:10 Евр 4:14, Евр 7:26
+ 4:11 1 Кор 12:28
+ 4:12 1 Кор 12:27, Эф 1:23, Кол 1:18
+ 4:13 Евр 5:12-13, Евр 6:1
+ 4:14 1 Кор 13:11, 1 Кор 14:20
+ 4:15 2 Пет 3:18, Кол 1:10, Кол 2:19
+ 4:17 1 Пет 4:3-4, Кол 3:7
+ 4:18 Рим 1:21, Мк 3:5
+ 4:19 1 Пет 1:14, Рим 1:24-28
+ 4:22 Кол 3:8-9
+ 4:23 Рим 12:2, 2 Кор 4:16
+ 4:24 Төрүт. 1:26, Рим 6:4, Кол 3:10
+ 4:25 Кол 3:9, Рим 12:5
+ 4:26 Саал 4:5
+ 4:27 Иак 4:7

+ 4:28 Тахсыы 20:15, 1 Фес 4:11, 2 Фес 3:8, 2 Фес 3:10, 1 Тим 6:18

+ 4:29 Кол 3:8
+ 4:30 1 Фес 5:19, Эф 1:13
+ 4:31 1 Пет 3:8, Кол 3:8

+ 4:32 Мф 6:14, Мк 11:25-26, Лк 7:41-42, 1 Пет 3:8, Кол 3:12-13

+ 5:1 Мф 5:48

+ 5:2 Ин 10:11, Ин 15:13, 1 Ин 3:16, Рим 5:7-8, Евр 8:3, 1 Кор 13:1, Кол 3:14

+ 5:3 1 Кор 6:18, Гал 5:19, 1 Фес 4:3
+ 5:4 Эф 4:29
+ 5:5 Кол 3:5, 1 Кор 6:9-10, Гал 5:21

+ 5:6 Мк 13:5, Кол 2:8, 2 Фес 2:3, 1 Ин 3:7, Рим 1:18, Кол 3:6

+ 5:7 2 Кор 6:14

+ 5:8 Эф 2:1-2, Мф 5:14, Ин 12:35, 1 Ин 2:8, Рим 13:12, Флп 2:15, 1 Фес 5:5

+ 5:10 1 Фес 2:4
+ 5:11 Рим 13:12
+ 5:13 Ин 3:20-21
+ 5:14 Рим 13:11, Лк 1:78-79
+ 5:15 Кол 4:5
+ 5:17 Рим 12:2, 1 Фес 5:18

+ 5:18 Аман өһө 20:1, Аман өһө 23:20, Аман өһө 31:4, 1 Тим 5:23

+ 5:19 Апос 16:25, Иак 5:13, 1 Кор 14:15, Саал 26:6, Кол 3:16

+ 5:20 Кол 2:7, 2 Фес 1:3, 2 Фес 2:13
• 5:21 Кол 3:17
+ 5:22 Төрүт. 3:16, 1 Пет 3:1
+ 5:23 Эф 1:22-23, 1 Кор 11:3
+ 5:25 1 Пет 3:7

+ 5:26 Ин 13:8, 1 Кор 6:11, Тит 3:5, Евр 10:22

+ 5:27 2 Кор 11:2, Арыл 14:4

+ 5:30 1 Кор 6:15, Эф 1:23, Кол 1:18

+ 5:31 Төрүт. 2:24, Мф 19:5, Мк 10:7-8, 1 Кор 6:16

+ 5:33 Эсфирь 1:20, 1 Пет 3:1-6

+ 6:1 Тахсыы 20:12, Аман өһө 1:8, Аман өһө 6:20, Аман өһө 23:22

+ 6:4 Аман өһө 13:24, Аман өһө 19:18, Аман өһө 22:6

+ 6:5 1 Пет 2:18, Кол 3:22, 1 Тим 6:1, Тит 2:9

+ 6:6 Гал 3:28

+ 6:8 Кол 3:24

+ 6:11 2 Кор 6:7, 2 Кор 10:4, 1 Пет 5:8, 1 Ин 2:13

+ 6:12 Лк 22:53, Кол 1:13, Эф 1:21
+ 6:14 1 Фес 5:8
+ 6:15 Рим 10:15
+ 6:16 1 Ин 5:4
+ 6:17 Евр 4:12

+ 6:18 Лк 18:1, Лк 21:36, Иуд 1:20, Рим 12:12, Кол 4:2, 1 Фес 5:17, Мк 13:33

+ 6:19 Апос 4:29, Кол 4:3, 1 Фес 5:25, 2 Фес 3:1

+ 6:20 Апос 21:33, Апос 28:20, 2 Кор 5:20
• 6:21 Кол 4:7-8
+ 6:21 Апос 20:4
+ 6:22 Кол 2:2

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=YKT

Тыллары быһаарыы (Саҥа Кэс Тыл)

Тыллары быһаарыы (Саҥа Кэс Тыл)

1. А

2. Б

3. В

4. Г

5. Д

6. Е

7. И

8. К

9. Л

10. М

11. О

12. П

13. Р

14. С

15. Т

16. Ф

17. Х

18. Э

Авва (арамей.) – Аҕа. Оҕо аҕатын ыҥырар иһирэх тыла. Айыы Тойон Иисус Христос холобурун батыһан маҥнайгы христианнар Таҥараны итинник ыҥыраллара.

Авраам – еврей норуотун улуу төрүт өбүгэтэ, Таҥара ураты сөбүлэһиини оҥорсубут киһитэ. Халбаҥнаабат бигэ итэҕэллээх буолан, кини «Таҥара доҕоро» диэн ааты ылбыт.

Аҕа баһылыктар (грек. пресбүтэрой, нууч. старейшины) – аҕабыыттары кытта тэҥҥэ еврей норуотун олоҕун салайсар бас-көс дьон; сорохторо синедрион (Үрдүкү Сүбэ) чилиэннэрэ буолаллара.

Аҕабыыт (грек. һиэрэус, нууч. священник) – Былыргы Израильга: Моисей Сокуонугар ыйыллыбыт сүөһүнү, көтөрү, бурдугу аньыы толугар сиэртибэ биэрэн Таҥараҕа сулууспалыыр киһи. Израильга, Сокуон быһыытынан, Левий удьуордарыттан ураты атын ким да аҕабыыт буолар кыаҕа суоҕа.

Аллилуйя (евр.) – Айыы Тойону айхаллааҥ. Еврейдэр Таҥараны үөрүүлээхтик уруйдуур-айхаллыыр тыллара.

Аминь (евр.) – дьиҥ чахчы оннук. Иудейдар уонна христианнар Таҥараҕа үҥүүлэрин түмүктүүр тыллара.

Апостол (грек. апостолос) – сорукка ыытыллыбыт киһи. Саҥа Кэс Тылга: Иисус Христос талан ылан Таҥара Саарыстыбатын туһунан Евангелиены иһитиннэртэрэ ыыппыт үөрэнээччитэ, миссионер. Маҥнайгы христианнар Иерусалимнааҕы сиэркэптэрин Апостоллар салайаллара.

Араҥ ыарыы – былыр тирии ыарыытын араас көрүҥүн барытын бу курдук ааттыыллара. Араҥ буолбуттары кирдээхтэр диэн ааттаан, дьонтон-сэргэттэн үүрэллэрэ. Аҕабыыт ыарыһаҕы сирийэн көрөн баран, үтүөрбүт диэтэҕинэ, киһи урукку олорбут сиригэр-уотугар төннөрө.

Архиерей (грек. архиэрэус, нууч. первосвященник) – Таҥара үлэһиттэрин иерархиятын баһылыга. Бу уһулуччулаах солотун таһынан кини өссө синедрион салайааччыта этэ. Архиерей дойду политическай олоҕор улахан сабыдыаллааҕа.

Асия – арҕааҥҥы Турция сиригэр баар, былыргы Рим империятыгар киирсэр уобалас. Бу уобаласка Мисия, Лидия, Фригия уонна Кария сирэ-уота киирсэрэ. Киин куората Эфес этэ.

Бараан Оҕото (слав.) – аньыы-хара бырастыы буоларын туһугар сиэртибэҕэ бэриллэр туох да омсото суох бараан оҕото. Киһи аймах аньыытын-буруйун Бэйэтигэр ылынан, кинилэр тустарыгар өлөн быыһыы кэлбит Сибэтиэй Айыы Тойону пророктар маннык ааттаабыттар.

Биэс уонус күн бырааһынньыга (евр. Шевуот) – Паасха кэнниттэн биэс уон күн буолан баран бэлиэтэнэр Үүнүү бырааһынньыга. Бу бырааһынньыгы еврейдэр Иерусалимҥа көрсөргө дьулуһаллара.

Быһыы, быһыллыы (грек. пэритомэ, нууч. обрезание) – еврей норуотун үгэһэ, уол оҕо төрөөбүтэ ахсыс күнүгэр оҥоһуллар сиэр-туом. Бу сиэр-туом – Таҥара Авраамҥа эппит кэс тылын бэлиэтэ – оҕо Таҥара норуотугар киирсэрин көрдөрөрө.

Быыһааччы (грек. Сотэр, нууч. Спаситель) – Мессия, Христос, киһи аймаҕы буруйтан-аньыыттан, хара дьайтан, өлөр өлүүттэн быыһыы кэлбит Иисус Христос Айыы Тойон.

Вавилон – Месопотамия саамай бөдөҥ куораттарыттан биирдэстэрэ, элбэх дойдуну сэриилээн ылбыт Вавилон империятын киинэ. Бу империя сэриилэрэ б. э. иннинээҕи 587 с. Иерусалимы урусхаллаабыттара, Израиль норуотун билиэн ылан кулут оҥостубуттара.

Веельзевул (Баал-Зебул) – сахсырҕа таҥарата. Куһаҕан тыыннар тойоннорун сатана аата. Бу аат Израиль ыаллыы омуктара сүгүрүйэр тыыннарын Ваал-Зебуб аатыттан үөскээбит.

Галилея муората (Тивериада муората) – Галилеяҕа баар күөл. Саамай кэтириир сирэ 11 км, уһуна 21 км. Атын аата – Геннисарет (евр. Киннерет).

Геенна (евр. Ге-Хинном) – Иерусалим соҕуруу-арҕаа өттүгэр баар хочо. Былыр бу хочоҕо эмэгэттэргэ дьону сиэртибэ биэрэллэрэ. Биһиги эрабыт иннинээҕи II үйэттэн ыла бу тыл аньыылаахтар өлөн баран бүтэһиктээхтик накаастанар-буруйданар сирдэрин символа буолбута.

Голгофа (арамей. Гулгулта, евр. Гулголет) – бас уҥуоҕа. Иерусалимтан чугас турар томтор; омос көрүүгэ киһи чөмчөкөтүн санатарын иһин маннык ааттаммыт буолуон сөп.

Давид – биһиги эрабыт иннинээҕи 1055–1015 сс. Израилы салайбыт улуу ыраахтааҕы, Саалтыыр (Псалтирь) үгүс ырыаларын, үҥүүлэрин суруйбут поэт, пророк.

Давид Уола – Иисус Христос аата. Сирдээҕи олоҕор кини Давид ыраахтааҕы удьуора этэ. Күүтүүлээх Быыһааччы, Суруйууларга этиллэринэн, Давид удьуора буолуохтааҕа, онон Иисус Христоһу маннык ыҥырыы Кини Быыһааччы буоларын аһаҕастык билиниигэ тэҥнээҕэ.

Динарий (лат.) – Рим үрүҥ көмүс манньыата, үлэһит күннээҕи орто хамнаһа.

Евангелие (грек. Эвангелион) – Саҥа Кэс Тылга: маҥнай Таҥара Саарыстыбата чугаһаабытын туһунан, онтон кэлин Иисус Христос барбытын кэннэ, Христос киһи аймаҕы буруйтан-аньыыттан, хара дьайтан, өлөр өлүүттэн өрүһүйээри өлөн баран тиллибитин туһунан үөрүүлээх иһитиннэрии. Кэлин «Евангелие» диэн тыл «Иисус Христос туһунан суругунан кэпсээһин» диэн суолтаҕа туттуллар буолбута.

Илгэлээх үтүө (грек. харис, нууч. благодать) – Таҥара таптала, үтүө сыһыана, дьоҥҥо биэрэр алгыстаах күүһэ-күдэҕэ.

Исайя – Иисус Христос киһи аймаҕы быыһыы кэлиэхтээҕин ураты чаҕылхайдык туоһулаабыт пророк.

Киһи Уола (евр. Бен-адам, арам. Бар-наша, нууч. Сын Человеческий) – Эргэ Кэс Тылга «киһи, өлөр оҥоһуулаах» диэн суолтаҕа туттуллара. Иисус Христос бу ааты ылыныыта истээччилэргэ Даниил пророк (Дан 7:13 ) кэнэҕэс кэлиэхтээх Христос туһунан төлкөлөөбүтүн санатыахтааҕа.

Кириэскэ тиирии – былыргы Рим империятыгар буруйдаахтары накаастаан өлөрүү биир саамай ыар көрүҥэ. Кириэскэ тиириллибит киһи хас эмэ күн устата сору-муҥу көрөн өлөрө. Аймахтара, чугас дьонноро, улахан эрэйинэн үрдүкү тойоттортон көҥүллэтэн эрэ баран, кинини харайар кыахтаахтара.

Кураайы куйаар – киһитэ-сүөһүтэ, уута, ото-маһа суох, элбэх хайалаах кураайы, таас сир. Хотооллоругар тамариск, акация, терновник эрэ үүнэр, хаһан эмэ ардах түстэҕинэ, от быгар.

Кэс тыл хоппото – Иерусалимҥа баар Таҥара Дьиэтин Сибэтиэйтэн Сибэтиэй хоһугар турар хоппо (кээмэйэ быһа холоон – 115´70´70 см). Бу акацияттан оҥоһуллубут, истиин-тастыын кыһыл көмүһүнэн бүрүллүбүт хоппо иһигэр икки дьапталҕа тааска суруллубут Таҥара Уон Кэриэһэ, кыһыл көмүс иһиккэ кутуллубут маанна (маанна быһаарыытын көр) итиэннэ Аарон көҕөрө тыллыбыт үөл мас тайаҕа угуллан турбуттар.

Левиттэр – Иаков уолун Левий удьуордара. Моисей Сокуонун быһыытынан левиттэр сулууспа кэмигэр аҕабыыттарга көмөлөһөр эбээһинэстээхтэрэ.

Легион – Рим 5-6 тыһыынча киһилээх сатыы сэриитин холбоһуга.

Маанна – Израиль норуота Синай иччитэх сирин устун 40 сыл устата көһө сырыттаҕына, Таҥара халлаантан түһэрбит үрүҥ куруппаны санатар минньигэс аһа.

Моисей – Израиль норуотун кулуттааһынтан (Египет сириттэн) быыһаан таһаарбыт, Таҥара Сокуонун бар дьонугар тиэрдибит улуу пророк.

Осанна (евр. һошиана) – быыһаа биһигини. Иудеяҕа ыраахтааҕылары айхаллыыр тыллара.

Отуу бырааһынньыга (евр. Суккот, нууч. Кущей праздник) – бастаан күһүҥҥү виноград хомуурун бырааһынньыга этэ. Бу бырааһынньыгы отууга олорон бэлиэтииллэрэ. Кэлин еврейдэр өбүгэлэрэ Синай кураайы куйаарынан көһө сылдьан отууга олорбуттарын санатар бырааһынньыкка кубулуйбут.

Паасха (евр. Песах) – еврейдэр өбүгэлэрэ Египет хабалатыттан босхоломмуттарын бэлиэтиир саамай улуу бырааһынньык. Нисан ый (кулун тутар ортото-муус устар ортото) 15 күнүгэр ылыллар. Паасха кэмигэр аһытыылаах килиэби сиири Сокуон боборо. Иерусалим олохтоохторо уонна үҥэ-сүктэ кэлбит дьон 10–15 киһилээх бөлөхтөргө арахсан бииргэ аһыыллара. Аһылыкка бараан оҕотун, атыннык эттэххэ «паасханы», сииллэрэ.

Понтий Пилат – биһиги эрабыт 26–36 сс. Рим императора Иудеяҕа анаабыт баһылыга.

Пророк (грек. профэтэс) – Таҥараҕа чугас, Кини этэрин дьоҥҥо тиэрдэр киһи. Эргэ Кэс Тыл кэмигэр Таҥара еврей норуотугар элбэх пророгу биэрбитэ. Кинилэр сиргэ Иисус Христос кэлэн бар дьон туһугар толук буолуохтааҕын бэрт элбэх сыл инниттэн өтө көрбүттэрэ, бүтэр уһук кэллэҕинэ, Иисус Христос иккиһин эргиллэн аан дойдуну дьүүллүөн иннигэр туох буолуохтааҕын төлкөлөөбүттэрэ. Саҥа Кэс Тылга Таҥара этэрин дьоҥҥо тиэрдэр, иһитиннэрэр христианнар эмиэ пророктар диэн ааттаналлар.

Равви, Раввуни – тойонум. Еврейдэр итэҕэлгэ үөрэтэр киһини ытыктабыллаахтык ыҥырар тыллара.

Саддукейдар (евр. цаддиким) – былыргы Израиль религиознай-политическай олоҕор улахан сабыдыаллаах Таҥара үлэһиттэрэ, аҕа баһылыктар. Кинилэр фарисейдары утараллара, суруллубут Сокуону эрэ билинэллэрэ, Аанньаллар баалларын, өлбүттэр тиллиэхтээхтэрин итэҕэйбэт этилэр.

Самария олохтоохторо – Иудея уонна Галилея икки ардыларынааҕы Самария (Шомрон) уобалаһыгар олорор, атын омуктары кытта булкуспут еврейдэр. Итэҕэллэрэ Тораҕа (Моисей биэс кинигэтигэр) олоҕурара. Политикаҕа, сиэргэ-туомҥа, итэҕэлгэ тыл тылларыгар киирсиспэт буоланнар, иудейдары кытта өстөһөллөрө.

Саҥа Кэс Тыл (грек. Кайнэ Диатэкэ, нууч. Новый Завет) – саҥа сөбүлэһии, дуогабар, сойуустаһыы. Таҥара дьону кытта саҥа сөбүлэһии түһэрсиэхтээҕин туһунан пророктар Эргэ Кэс Тыл кинигэлэригэр эрдэттэн өтө көрөн эппиттэр. Иисус Христос сиргэ олорон ааспыт олоҕо, үөрэппит үөрэҕэ, киһи аймах буруйун-аньыытын боруостаан кириэскэ өлүүтэ, килбиэннээх тиллиитэ барыта Таҥара киһи аймаҕы кытта оҥорсубут саҥа сөбүлэһиитэ буолбута. Саҥа Кэс Тыл былыргы грек тылынан суруллубут 27 кинигэлээх.

Сибэтиэйдэр – Саҥа Кэс Тылга: Таҥара дьоно, христианнар.

Синагога – еврейдэр Таҥараҕа үҥэр, Сокуону үөрэтэр, мунньахтыыр, дьыалаларын-куолуларын быһаарсар дьиэлэрэ.

Синедрион (евр. санхедрин, грек. сүнедрион) – еврей норуотун Рим саба баттыыр былааһыттан харыстыыр соруктаах, итэҕэл, быраап, суут дьыалатын быһаарар үрдүкү дьаһал тэрилтэтэ. Синедрион 71 чилиэннээҕэ (аҕабыыттар, аҕа баһылыктар, сокуонньуттар, фарисейдар, саддукейдар). Салайааччылара архиерей этэ.

Скиния, Туоһулааһын Скинията (грек.) – еврейдэр Синай кураайы куйаарын устун көһө сылдьар кэмнэригэр Таҥараҕа үҥэргэ анаан оҥостуммут баай-талым көстүүлээх сүүнэ улахан балааккалара (устата 14 м, туората 4 м, үрдүгэ 5 м). Иһигэр кэс тыл хоппото ууруллара.

Смоковница – Палестинаҕа дэлэйдик үүнэр кэтит сэбирдэхтээх минньигэс отонноох мас.

Сокуон (Моисей Сокуона, грек. номос, нууч. закон) – Таҥара Синай хайатын үрдүгэр Моисейга биэрбит сокуоннара (Уон Кэриэһэ) уонна киһи олоҕун бары өрүттэригэр сыһыаннаах ыйыылара-кэрдиилэрэ. Кинини кытта сөбүлэһии түһэрсибит Израиль норуота бу кэриэстэри халбаҥнаабакка тутуһуохтааҕа. Еврейдэр атын омуктары «Сокуона суохтар» диэн ааттыыллара. Библия маҥнайгы биэс кинигэтэ эмиэ «Сокуон» диэн ааттанар. Бу кинигэлэргэ Таҥара норуокка Моисейынан бэрдэрбит кэриэстэрэ, ыйыылара-кэрдиилэрэ киирбиттэр. Еврей Библиятын кинигэлэрин барыларын түмэн «Сокуон уонна Пророктар» диэн ааттыыллара.

Сокуонньуттар (грек. грамматэус, нууч. книжник, законник) – Суруйуулары, чуолаан Моисей Сокуонун, дириҥник ырытан чинчийэр үөрэхтээх дьон; үксүлэрэ фарисейдар этилэр.

Субуота (евр. шаббат, грек. саббатон) – сынньалаҥ. Еврей халандаарыгар нэдиэлэ сэттис күнэ. Бу Таҥараҕа анаммыт ытык күҥҥэ ханнык да үлэ көҥүллэммэт. Субуота сынньалаҥа бээтинсэ киэһэ күн киирбитин кэннэ, маҥнайгы үс сулус таҕыстаҕына, саҕаланара.

Таҥара Дьиэтэ (грек. хиэрос, наон, нууч. храм) – иудейдар Таҥараҕа сүгүрүйэр, сулууспалыыр, сиэртибэ биэрэр Храмнара, кинилэр норуот быһыытынан сомоҕолоһууларын бэлиэтэ. Таҥара Дьиэтэ Иерусалимҥа эрэ баара. Кини Сибэтиэйтэн Сибэтиэй хоһугар архиерей эрэ сылга биирдэ киирэн, бэйэтин уонна Израиль дьонун буруйун-аньыытын иһин сиэртибэ биэрэрэ. Айыы Тойон Иисус Христос өтө көрөн эппитин курдук, б. э. бастакы үйэтин 70 сылыгар римляннар Таҥара Дьиэтин төрдүттэн урусхаллаабыттар.

Таҥара Дьиэтин Ырааһырдыы бырааһынньыга (евр. Ханука) – Сирия баһылыга IV Антиох Епифан Таҥара Дьиэтин үс сыл устата тэпсибитин-киртиппитин кэннэ, б. э. иннинээҕи 164 с. хат ырааһырдан, сибэтии гынан, Таҥараҕа анаабыттарын бэлиэтиир иудей бырааһынньыга.

Фарисейдар (евр. перушим) – былыргы Иудея олоҕор улахан сабыдыаллаах религиознай бөлөх. Кинилэр Моисей Сокуонун, сиэри-туому, үгэстэри эҥкилэ суох тутуһарга дьулуһаллара, норуоттан эмиэ ону ирдииллэрэ, Аанньаллар, абааһылар баалларын, өлбүттэр кэнэҕэс тиллиэхтээхтэрин итэҕэйэллэрэ.

Хоруоп – Палестинаҕа өлбүт дьону хайа куоҥхалайдарыгар эбэтэр очуос таастарга хаһыллан оҥоһуллубут улахан хаспахтарга – склептэргэ харайаллара. Бокуонньугу үчүгэй сыттаах арыынан оҕунуохтаан баран, таҥаска суулууллара уонна истиэнэни кыйа турар таас ыскаамыйаҕа уураллара. Киһи төҥкөйөн эрэ баран киирэр намыһах ааннарын, кыыл, көтөр буулаабатын диэн, улахан сымара таастарынан бүөлэтэллэрэ. Ардыгар хаспах таһыгар кыракый сад үүннэрэллэрэ.

Эргэ Кэс Тыл (грек. Палайа Диатэкэ, нууч. Ветхий Завет) – Таҥара Израиль норуотун кытта Синай хайатыгар оҥорсубут сөбүлэһиитэ. Бу сөбүлэһии быһыытынан Таҥара дьону кытта ураты сыһыаҥҥа киирэр, кинилэри өрүүтүн араҥаччылыах буолар, оттон дьон Кини этэр кэс тылын толоруохтаахтар.

Карталар (Саҥа Кэс Тыл)

Карталар (Саҥа Кэс Тыл)

1. Иисусхристос Кэминээҕи Палестина

2. Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим

3. Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим Таҥаратын Дьиэтин Былаана

4. Былыргы Илин Дойдулар

5. Иисус Христос кэминээҕи Рим империята

6. Павел Апостол миссионердыыр бастакы айана

7. Павел Апостол миссионердыыр иккис айана

8. Павел Апостол миссионердыыр үҺүс айана

9. Павел Апостол миссионердыыр төрдүс айана (Римҥе барыыта)

Иисусхристос Кэминээҕи Палестина

Иисусхристос Кэминээҕи Палестина

Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим

Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим

Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим Таҥаратын Дьиэтин Былаана

Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим Таҥаратын Дьиэтин Былаана

Былыргы Илин Дойдулар

Былыргы Илин Дойдулар

Иисус Христос кэминээҕи Рим империята

Иисус Христос кэминээҕи Рим империята

Павел Апостол миссионердыыр бастакы айана

Павел Апостол миссионердыыр бастакы айана

Павел Апостол миссионердыыр иккис айана

Павел Апостол миссионердыыр иккис айана

Павел Апостол миссионердыыр үҺүс айана

Павел Апостол миссионердыыр үҺүс айана

Павел Апостол миссионердыыр төрдүс айана (Римҥе барыыта)

Павел Апостол миссионердыыр төрдүс айана (Римҥе барыыта)

Библияҕа ахтыллар сирдэр-дойдулар фотографиялара

Библияҕа ахтыллар сирдэр-дойдулар фотографиялара

1. Иерусалим. Елеон Хайатыттан Көстөр Сир

2. Иерусалим Уонна Елеон Хайата

3. Синай Хайата

4. Туустаах

5. Фавор Хайата

6. Назарет

7. Вифлеем

8. Нордан

9. Капернаум

10. Галилея Каната

11. Иудеяттан Самарияҕа Барар Суол

12. Геннисарет Куөлэ

13. Вифания

14. Рим Колизейа

Иерусалим. Елеон Хайатыттан Көстөр Сир

Иерусалим. Елеон Хайатыттан Көстөр Сир

Иерусалим Уонна Елеон Хайата

Иерусалим Уонна Елеон Хайата

Синай Хайата

Синай Хайата

Туустаах

Туустаах

Фавор Хайата

Фавор Хайата

Назарет

Назарет

Вифлеем

Вифлеем

Нордан

Нордан

Капернаум

Капернаум

Галилея Каната

Галилея Каната

Иудеяттан Самарияҕа Барар Суол

Иудеяттан Самарияҕа Барар Суол

Геннисарет Куөлэ

Геннисарет Куөлэ

Вифания

Вифания

Рим Колизейа

Рим Колизейа

ЭРГЭ КЭС ТЫЛТАН ЦИТАТАЛАР ЫЙЫННЬЫКТАРА

ЭРГЭ КЭС ТЫЛТАН ЦИТАТАЛАР ЫЙЫННЬЫКТАРА

Мф 1:23 Ис 7:14; 8:8. 2:6 Мих 5:2. 2:15 Ос 11:1. 2:18 Иер 31:15. 3:3 Ис 40:3. 4:4 Втор 8:3. 4:6 Пс 90:11-12. 4:7 Втор 6:16. 4:10 Втор 6:13. 4:16 Ис 9:1-2. 5:21 Исх 20:13. 5:27 Исх 20:14. 5:31 Втор 24:1. 5:33 Лев 19:12; Числ 30:3. 5:38 Исх 21:24; Лев 24:19-20. 5:43 Лев 19:18. 8:17 Ис 53:4. 9:13 Ос 6:6. 10:36 Мих 7:6. 11:10 Мал 3:1. 11:14 Мал 4:5-6. 12:7 Ос 6:6. 12:21 Ис 42:1-4. 12:40 Иона 2:1. 13:15 Ис 6:9-10. 13:35 Пс 77:2. 15:4 Исх 20:12; 21:17. 15:9 Ис 29:13. 18:16 Втор 19:15. 19:4 Быт 1:27; 5:2. 19:5 Быт 2:24. 19:19 Исх 20:12-16; Лев 19:18. 21:5 Ис 62:11; Зах 9:9. 21:9 Пс 117:26. 21:13 Ис 56:7. 21:16 Пс 8:3. 21:42 Пс 117:22-23. 22:24 Втор 25:5. 22:32 Исх 3:6. 22:37 Втор 6:5. 22:39 Лев 19:18. 22:44 Пс 109:1. 23:39 Пс 117:26. 24:15 Дан 12:11. 24:29 Ис 13:9-10; 34:4. 24:30 Дан 7:13. 26:15 Зах 11:12. 26:31 Зах 13:7. 26:64 Пс 109:1; Дан 7:13. 27:10 Зах 11:12-13; Иер 19:1-13; 32:6-9. 27:34 Пс 68:22. 27:46 Пс 21:2.

Мк 1:3 Мал 3:1; Ис 40:3. 4:12 Ис 6:9-10. 7:7 Ис 29:13. 7:10 Исх 20:12; 21-17. 10:4 Втор 24:1. 10:6 Быт 1:27; 5:2. 10:8 Быт 1:27; 2:24. 10:19 Исх 20:12-16; Втор 5:16-20. 11:10 Пс 117:25-26. 11:17 Ис 56:7. 12:11 Пс 117:22-23. 12:19 Втор 25:5. 12:26 Исх 3:6. 12:30 Втор 6:5. 12:31 Лев 19:18. 12:36 Пс 109:1. 13:25 Ис 13:10; 34:4. 13:26 Дан 7:13. 14:27 Зах 13:7. 14:62 Пс 109:1; Дан 7:13. 15:34 Пс 21:2.

Лк 2:23 Исх 13:2. 2:24 Лев 12:8. 3:6 Ис 40:3-5. 4:4 Втор 8:3. 4:8 Втор 6:13. 4:11 Пс 90:11-12. 4:19 Ис 61:1-2. 6:4 1 Цар 21:2-7. 7:27 Мал 3:1. 8:10 Ис 6:9-10. 10:27 Втор 6:5; Лев 19:18. 13:35 Пс 117:26. 18:20 Исх 20:12-16. 19:38 Пс 117:26. 19:46 Ис 56:7. 20:17 Пс 117:22. 20:37 Исх 3:6. 20:43 Пс 109:1. 21:27 Дан 7:13. 22:37 Ис 53:12. 22:69 Пс 109:1. 23:30 Ос 10:8. 23:46 Пс 30:6.

Ин 2:17 Пс 68:10. 6:31 Пс 77:24; 104:40. 6:45 Ис 54:13. 7:38 Притч 18:4; Ис 12:3; 58:11; Иез 47:1; Зах 14:8. 10:34 Пс 81:6. 12:13 Пс 117:25-26. 15:25 Пс 34:19; 68:5. 19:24 Пс 21:19. 19:36 Исх 12:46. 19:37 Зах 12:10.

Апос 1:20 Пс 68:26. 1:20 Пс 108:8. 2:21 Иоиль 2:28-32. 2:30 Пс 131:11. 2:31 Пс 15:10. 2:35 Пс 109:1. 4:11 Пс 117:22. 4:26 Пс 2:1-2. 7:5 Быт 17:8. 7:7 Быт 15:13-14; Исх 3:12. 7:18 Исх 1:8. 7:28 Исх 2:13-14. 7:30 Исх 3:2. 7:32 Исх 3:6. 7:34 Исх 3:5-10. 7:40 Исх 32:4, 23. 7:43 Ам 5:25-27. 7:50 Ис 66:1-2. 8:33 Ис 53:7-8. 13:22 Пс 88:21; 1 Цар 13:14. 13:34 Ис 55:3. 13:35 Пс 15:10. 13:41 Авв 1:5. 13:47 Ис 49:6. 15:17 Ам 9:11-12. 23:5 Исх 22:28. 28:27 Ис 6:9-10.

Иак 2:8 Лев 19:18. 2:11 Исх 20:13-14; Втор 5:17-18. 2:23 Быт 15:6. 4:6 Притч 3:34.

1 Петр 1:16 Лев 11:44; 19:2. 1:25 Ис 40:6-8. 2:6 Ис 28:16. 2:7 Пс 117:22. 2:8 Ис 8:14. 2:9 Исх 19:6; Ис 43:20-21. 2:22 Ис 53:9. 3:10 Пс 33:13-17. 4:8 Притч 10:12. 4:18 Притч 11:31. 5:5 Притч 3:34.

2 Петр 2:22 Притч 26:11.

Рим 2:24 Ис 52:5; Иез 36:20. 3:12 Пс 13:1-3. 3:13 Пс 5:10; Пс 139:4. 3:14 Пс 9:28. 3:15 Притч 1:16. 3:17 Ис 59:7-8. 3:18 Пс 35:2. 4:3 Быт 15:6. 4:8 Быт 15:5. 4:17 Быт 17:5. 4:18 Быт 15:5. 7:7 Исх 20:17. 8:36 Пс 43:22. 9:7 Быт 21:12. 9:9 Быт 18:10, 14. 9:12 Быт 25:23. 9:13 Мал 1:2-3. 9:15 Исх 33:19. 9:17 Исх 9:16. 9:20 Ис 29:16; 45:9. 9:25 Ос 2:23. 9:26 Ос 1:10. 9:28 Ис 10:22-23. 9:29 Ис 1:9. 9:33 Ис 8:14; 28:16. 10:5 Лев 18:5. 10:7 Втор 30:12-13. 10:8 Втор 30:14. 10:11 Ис 28:16. 10:13 Иоиль 2:32. 10:15 Ис 52:7. 10:16 Ис 53:1. 10:18 Пс 18:5. 10:19 Втор 32:21. 10:20 Ис 65:1. 10:21 Ис 65:2. 11:3 3 Цар 19:18. 11:4 3 Цар 19:18. 11:8 Ис 29:10; Втор 29:4. 11:10 Пс 68:23-24. 11:27 Ис 59:20-21; 27:9. 11:34 Ис 40:13; Иер 23:18. 11:35 Иов 41:3. 12:9 Втор 32:35. 12:20 Притч 25:21-22. 13:9 Исх 20:13-17; Лев 19:18. 14:11 Ис 49:18; 45:23. 15:3 Пс 68:9. 15:9 Пс 17:50. 15:10 Втор 32:43. 15:11 Пс 116:1. 15:12 Ис 11:10. 15:21 Ис 52:15.

1 Кор 1:19 Ис 29:14. 1:31 Иер 9:24. 2:16 Ис 40:13. 3:19 Иов 5:13. 3:20 Пс 93:11. 10:7 Исх 32:6. 10:26 Пс 23:1. 14:21 Ис 28:11-12. 15:27 Пс 8:7. 15:32 Ис 22:13. 15:54 Ис 25:8 15:55 Ос 13:14.

2 Кор 4:13 Пс 115:1. 6:2 Ис 49:8. 6:16 Лев 26:11-12. 6:17 Ис 52:11. 9:9 Пс 111:9. 10:17 Иер 9:23-24. 13:1 Втор 19:15.

Гал 3:6 Быт 15:6. 3:10 Втор 27:26. 3:11 Авв 2:4. 3:12 Лев 18:5. 3:13 Втор 21:23. 3:16 Быт 13:15; 24:7. 4:27 Ис 54:1. 4:30 Быт 21:10.

Еф 4:8 Пс 67:19. 4:25 Зах 8:16. 4:26 Пс 4:5. 5:31 Быт 2:24. 6:3 Исх 20:12.

1 Тим 5:18 Втор 25:4.

2 Тим 2:19 Числ 16:5, 26; Наум 1:7.

Евр 1:5 Пс 2:7; 2 Цар 7:14; 1 Пар 17:13. 1:6 Пс 96:7. 1:7 Пс 103:4. 1:9 Пс 44:7-8. 1:12 Пс 101:26-28. 1:13 Пс 109:1. 2:8 Пс 8:5-7. 2:12 Пс 21:23. 2:13 Пс 15:1; Ис 8:18. 3:11, 15 Пс 94:7-11. 4:3, 5 Пс 94:11. 4:4 Быт 2:2. 5:5 Пс 2:7. 5:6 Пс 109:4. 6:14 Быт 22:17. 7:2 Быт 14:17-20. 7:17, 21 Пс 109:4. 8:5 Исх 25:40. 8:12 Иер 31:31-34. 10:7-9 Пс 39:7-9. 10:17 Иер 31:33-34. 10:30 Втор 32:35-36; Пс 134:14. 10:38 Ис 26:20; Авв 2:3-4. 11:5 Быт 5:24. 11:21 Быт 47:31. 12:6 Притч 3:11-12. 12:20 Исх 19:13. 12:21 Втор 9:19. 12:26 Агг 2:6. 13:5 Втор 31:6. 13:6 Пс 117:6-7.

Арыл 2:27-28 Пс 2:8-9.

Table of Contents

Саҥа Кэс Тыл: Эфес христианнарыгар

Саҥа Кэс Тыл

- Аан тыл

- Библия кинигэлэрин кылгатыллыбыт ааттара

- Эфес христианнарыгар

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6

Тыллары быһаарыы (Саҥа Кэс Тыл)

- Авва
- Авраам
- Аҕа баһылыктар
- Аҕабыыт
- Аллилуйя
- Аминь
- Апостол
- Араҥ ыарыы
- Архиерей
- Асия
- Бараан Оҕото
- Биэс уонус күн бырааһынньыга
- Быһыы, быһыллыы
- Быыһааччы
- Вавилон
- Веельзевул
- Галилея муората
- Геенна
- Голгофа
- Давид
- Давид Уола
- Динарий
- Евангелие
- Илгэлээх үтүө
- Исайя
- Киһи Уола
- Кириэскэ тиирии
- Кураайы куйаар
- Кэс тыл хоппото
- Левиттэр
- Легион
- Маанна
- Моисей
- Осанна
- Отуу бырааһынньыга
- Паасха
- Понтий Пилат
- Пророк
- Равви, Раввуни
- Саддукейдар
- Самария олохтоохторо
- Саҥа Кэс Тыл
- Сибэтиэйдэр
- Синагога
- Синедрион
- Скиния, Туоһулааһын Скинията
- Смоковница
- Сокуон
- Сокуонньуттар
- Субуота
- Таҥара Дьиэтэ
- Таҥара Дьиэтин Ырааһырдыы бырааһынньыга
- Фарисейдар
- Хоруоп
- Эргэ Кэс Тыл

Карталар (Саҥа Кэс Тыл)

- Иисусхристос Кэминээҕи Палестина

- Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим

- Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим Таҥаратын Дьиэтин Былаана

- Былыргы Илин Дойдулар
- Иисус Христос кэминээҕи Рим империята
- Павел Апостол миссионердыыр бастакы айана
- Павел Апостол миссионердыыр иккис айана
- Павел Апостол миссионердыыр үҺүс айана

- Павел Апостол миссионердыыр төрдүс айана (Римҥе барыыта)

Библияҕа ахтыллар сирдэр-дойдулар фотографиялара

- Иерусалим. Елеон Хайатыттан Көстөр Сир
- Иерусалим Уонна Елеон Хайата
- Синай Хайата
- Туустаах
- Фавор Хайата
- Назарет
- Вифлеем
- Нордан
- Капернаум
- Галилея Каната
- Иудеяттан Самарияҕа Барар Суол
- Геннисарет Куөлэ
- Вифания
- Рим Колизейа

ЭРГЭ КЭС ТЫЛТАН ЦИТАТАЛАР ЫЙЫННЬЫКТАРА